Regulamin odbywania praktyk przez studentów kierunku Pedagogika – studia drugiego stopnia

I. Podstawa prawna
  1. Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. prawo o szkolnictwie wyższym (t.j Dz.U. z 2016 r., poz. 1842),
  2. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r.  w sprawie warunków prowadzenia studiów  (Dz.U. z 2016 r., poz. 1596),
  3. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 26 września 2016 r. w sprawie charakterystyk drugiego stopnia Polskiej Ramy Kwalifikacji typowych dla kwalifikacji uzyskiwanych w ramach szkolnictwa wyższego po uzyskaniu kwalifikacji pełnej na poziomie 4 – poziomy 6-8 (Dz.U. z 2016 r., poz. 1594),
  4. Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz.U. z 2012 r. poz. 131),
  5. Statut Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie,
  6. Regulamin studiów Małopolskiej Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Tarnowie.
II. Postanowienia ogólne
  1. Użyte w regulaminie określenia oznaczają:
    a) Uczelnia – Małopolska Wyższa Szkoła Ekonomiczna w Tarnowie
    b) Praktyka – praktyka studencka
    c) Regulamin – regulamin praktyk
  2. Praktyki są integralną częścią planu studiów i programu kształcenia dla studentów I stopnia na studiach stacjonarnych i niestacjonarnych.
  3. Praktyka powinna być zgodna z charakterem kierunku studiów.
  4. Czas trwania praktyki, w tym liczbę przyznanych punktów ECTS, określa plan studiów zatwierdzony przez Senat.
  5. Praktyki pełnią ważną rolę w praktycznym zastosowaniu zdobytej wiedzy i przygotowaniu przyszłych absolwentów kierunku do zawodu.
III. Cele praktyki
  1. Celem praktyki realizowanej przez studentów na II semestrze studiów drugiego stopnia na kierunku Pedagogika jest:
    1) Kształtowanie kompetencji opiekuńczo-wychowawczych przez:
    a) zapoznanie się ze specyfiką przedszkola i szkoły podstawowej lub innej Placówki, w której praktyka jest odbywana, w szczególności poznanie realizowanych przez nią zadań opiekuńczo-wychowawczych, sposobu funkcjonowania, organizacji pracy, pracowników, uczestników procesów pedagogicznych oraz prowadzonej dokumentacji;
    2) Obserwowanie:
    a) zorganizowanej i podejmowanej spontanicznie aktywności formalnych i nieformalnych grup uczniów,
    b) aktywności poszczególnych uczniów, w tym uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
    c) interakcji dorosły (nauczyciel, wychowawca) – dziecko oraz interakcji między dziećmi w tym samymi w różnym wieku,
    d) procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego w grupach wychowawczych, ich prawidłowości i zakłóceń,
    e) czynności podejmowanych przez opiekuna praktyk oraz prowadzonych przez niego zajęć,
    f) sposobu integrowania przez opiekuna praktyk różnej działalności, w tym opiekuńczo-wychowawczej, dydaktycznej, pomocowej i terapeutycznej,
    g) dynamiki grupy, ról pełnionych przez uczestników grupy, zachowania i postaw uczniów,
    h) działań podejmowanych przez opiekuna praktyk na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i zachowania dyscypliny w grupie;
    3) Współdziałanie z opiekunem praktyk w:
    a) sprawowaniu opieki i nadzoru nad grupą oraz zapewnianiu bezpieczeństwa,
    b) podejmowaniu działań wychowawczych wynikających z zastanych sytuacji,
    c) prowadzeniu zorganizowanych zajęć wychowawczych,
    d) podejmowaniu działań na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi;
    4) Pełnienie roli opiekuna – wychowawcy, w szczególności:
    a) diagnozowanie dynamiki grupy oraz pozycji jednostek w grupie,
    b) poznawanie uczniów i wychowanków, ich sytuacji społecznej, potrzeb, zainteresowań i zdolności, a także określanie poziomu rozwoju oraz wstępne diagnozowanie dysfunkcji i zaburzeń,
    c) samodzielne prowadzenie działań opiekuńczo-wychowawczych wobec grupy i poszczególnych uczniów i wychowanków w grupie,
    d) sprawowanie opieki nad grupą w toku spontanicznej aktywności uczniów i wychowanków,
    e) organizację i prowadzenie zajęć wychowawczych (w tym zajęć integrujących grupę i działań profilaktycznych) w oparciu o samodzielnie opracowywane scenariusze,
    f) animowanie aktywności grupy i współdziałania jej uczestników, organizowanie pracy uczniów i wychowanków w grupach zadaniowych,
    g) podejmowanie indywidualnej pracy z uczniami i wychowankami (w tym uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi),
    h) podejmowanie działań wychowawczych o charakterze interwencyjnym w sytuacjach konfliktu, zagrożenia bezpieczeństwa, naruszania praw innych lub nieprzestrzegania ustalonych zasad,
    i) sprawowanie opieki nad uczniami i wychowankami poza terenem przedszkola i szkoły podstawowej;
    5) analizę i interpretację zaobserwowanych albo doświadczanych sytuacji i zdarzeń pedagogicznych, w tym:
    a) prowadzenie dokumentacji praktyki,
    b) konfrontowanie wiedzy teoretycznej z praktyką,
    c) ocenę własnego funkcjonowania w toku realizowania zadań opiekuńczych i wychowawczych (dostrzeganie swoich mocnych i słabych stron),
    d) ocenę przebiegu prowadzonych działań oraz realizacji zamierzonych celów,
    e) konsultacje z opiekunem praktyk w celu omawiania obserwowanych sytuacji i przeprowadzanych działań,
    f) omawianie zgromadzonych doświadczeń w grupie studentów.
  2. Celem praktyki realizowanej przez studentów na III semestrze studiów drugiego stopnia na kierunku Pedagogika jest:
    1) Kształtowanie kompetencji dydaktycznych przez:
    a) zapoznanie się ze specyfiką przedszkola i szkoły podstawowej lub innej Placówki, w której praktyka jest odbywana, w szczególności poznanie realizowanych przez nią zadań dydaktycznych, sposobu funkcjonowania, organizacji pracy, pracowników, uczestników procesów pedagogicznych oraz prowadzonej dokumentacji;
    2) Obserwowanie:
    a) czynności podejmowanych przez opiekuna praktyk w toku prowadzonych przez niego lekcji (zajęć) oraz aktywności uczniów,
    b) toku metodycznego lekcji (zajęć), stosowanych przez nauczyciela metod i form pracy oraz wykorzystywanych pomocy dydaktycznych,
    c) interakcji dorosły (nauczyciel, wychowawca) – dziecko oraz interakcji między dziećmi lub młodzieżą w toku lekcji (zajęć),
    d) procesów komunikowania interpersonalnego i społecznego w klasie, ich prawidłowości i zakłóceń,
    e) sposobów aktywizowania i dyscyplinowania uczniów oraz różnicowania poziomu aktywności poszczególnych uczniów,
    f) sposobu oceniania uczniów,
    g) sposobu zadawania i kontrolowania pracy domowej,
    h) dynamiki i klimatu społecznego klasy, ról pełnionych przez uczniów, zachowania i postaw uczniów,
    i) funkcjonowania i aktywności w czasie lekcji (zajęć) poszczególnych uczniów, z uwzględnieniem uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych,
    j) działań podejmowanych przez opiekuna praktyk na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i zachowania dyscypliny,
    k) organizacji przestrzeni w klasie, sposobu jej zagospodarowania (ustawienie mebli, wyposażenie, dekoracje);
    3) Współdziałanie z opiekunem praktyk w:
    a) planowaniu i przeprowadzaniu lekcji (zajęć),
    b) organizowaniu pracy w grupach,
    c) przygotowywaniu pomocy dydaktycznych,
    d) wykorzystywaniu środków multimedialnych i technologii informacyjnej w pracy dydaktycznej,
    e) kontrolowaniu i ocenianiu uczniów,
    f) podejmowaniu działań na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym uczniów szczególnie uzdolnionych,
    g) organizowaniu przestrzeni klasy,
    h) podejmowaniu działań w zakresie projektowania i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej;
    4) Pełnienie roli nauczyciela, w szczególności:
    a) planowanie lekcji (zajęć), formułowanie celów, dobór metod i form pracy oraz środków dydaktycznych,
    b) dostosowywanie metod i form pracy do realizowanych treści, etapu edukacyjnego oraz dynamiki grupy uczniowskiej,
    c) organizację i prowadzenie lekcji (zajęć) w oparciu o samodzielnie opracowywane scenariusze,
    d) wykorzystywanie w toku lekcji (zajęć) środków multimedialnych i technologii informacyjnej,
    e) dostosowywanie sposobu komunikacji w toku lekcji (zajęć) do poziomu rozwoju uczniów,
    f) animowanie aktywności poznawczej i współdziałania uczniów, rozwijanie umiejętności samodzielnego zdobywania wiedzy z wykorzystaniem technologii informacyjnej,
    g) organizację pracy uczniów w grupach zadaniowych,
    h) dostosowywanie podejmowanych działań do możliwości i ograniczeń uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi,
    i) diagnozowanie poziomu wiedzy i umiejętności uczniów,
    j) podejmowanie indywidualnej pracy dydaktycznej z uczniami (w tym uczniami ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi),
    k) podejmowanie działań wychowawczych w toku pracy dydaktycznej, w miarę pojawiających się problemów, w sytuacjach: zagrożenia bezpieczeństwa, naruszania praw innych, nieprzestrzegania ustalonych zasad,
    l) podejmowanie współpracy z innymi nauczycielami, wychowawcą klasy, pedagogiem szkolnym, psychologiem szkolnym oraz specjalistami pracującymi z uczniami;
    5) Analizę i interpretację zaobserwowanych albo doświadczanych sytuacji i zdarzeń pedagogicznych, w tym:
    a) prowadzenie dokumentacji praktyki,
    b) konfrontowanie wiedzy teoretycznej z praktyką,
    c) ocenę własnego funkcjonowania w toku wypełniania roli nauczyciela (dostrzeganie swoich mocnych i słabych stron),
    d) ocenę przebiegu prowadzonych lekcji (zajęć) oraz realizacji zamierzonych celów,
    e) konsultacje z opiekunem praktyk w celu omawiania obserwowanych i prowadzonych lekcji (zajęć),
    f) omawianie zgromadzonych doświadczeń w grupie studentów.
  3. W trakcie praktyk studentowi zapewnia się:
    1) wizyty w przedszkolach i szkołach podstawowych lub innych placówkach;
    2) obserwowanie zajęć;
    3) asystowanie nauczycielowi prowadzącemu zajęcia;
    4) samodzielne prowadzenie zajęć;
    5) planowanie i omawianie zajęć prowadzonych przez siebie i innych (nauczycieli, studentów).
IV. Nadzór i zaliczenie praktyki
  1. Koordynatorem całokształtu spraw związanych z organizacją i przebiegiem praktyk jest dziekan i prodziekan. Do ich zadań należy w szczególności:
    a) nadzór merytoryczny i organizacyjny nad przygotowaniem i przebiegiem praktyk,
    b) zatwierdzanie miejsc odbywania praktyk (zakładów pracy, w których organizowana jest praktyka),
    c) podejmowanie decyzji w sprawach zwolnień studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych z obowiązku odbywania praktyk,
    d) podejmowanie decyzji w sprawach zwolnień studentów studiów niestacjonarnych z obowiązku odbywania praktyk,
    e) zaliczanie odbycia praktyk.
  2. Dziekan na okres trwania swojej kadencji powołuje opiekunów praktyk dla danej specjalności w ramach kierunku. Zakres wykonywanych zadań opiekunów to:
    a) opieka i nadzór nad studentami w trakcie praktyk,
    b) akceptacja indywidualnego planu praktyki,
    c) ocena osiągniętych efektów na praktyce i zatwierdzenie odbycia praktyki,
    d) w uzasadnionych przypadkach przeprowadzanie kontroli odbywania praktyk studenckich, z ramienia Uczelni,
    e) przedkładanie dziekanowi na koniec roku akademickiego sprawozdania z nadzorowanych praktyk.
  3. Opiekunem studenta w placówce podczas odbywania praktyki jest osoba wyznaczona przez przedstawiciela tej placówki. Zakres czynności wykonywanych przez studenta w ramach odbywanej praktyki (indywidualny program praktyki studenta MWSE) określa opiekun z ramienia placówki, w której praktyka jest organizowana na podstawie planu praktyki z MWSE. W pozostałych kwestiach student podlega określonym przepisom prawnym regulującym dyscyplinę pracy w danej placówce. Opiekun potwierdza w dzienniku praktyk realizację zadań wykonywanych przez studenta na praktyce, zgodnych z indywidualnym programem praktyki oraz po zakończeniu praktyki wypełnia arkusz uwag i spostrzeżeń. Pozostałe zadania opiekuna praktyki regulują wewnętrzne ustalenia placówki.
V. Organizacja i przebieg praktyki
  1. Praktyka realizowana jest w dwóch etapach:
    a) I etap – 30 godzin zegarowych – na II semestrze studiów,
    b) II etap – 120 godzin zegarowych – na III semestrze studiów.
  2. Studenci studiów stacjonarnych i niestacjonarnych drugiego stopnia na kierunku Pedagogika odbywają praktykę w przedszkolu i w szkole podstawowej w klasach I – III lub innych placówkach zgodnie z realizowaną specjalnością, według następującego porządku:
    • w ramach II semestru praktykę w wymiarze 30 godzin zegarowych, w tym 15 godzin w przedszkolu i 15 godzin w szkole podstawowej- dotyczy specjalności: pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna oraz pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna i terapia pedagogiczna. Pozostałe specjalności: pedagogika szkolna i doradztwo zawodowe realizuje praktykę w wymiarze 30 godzin zegarowych w dowolnym typie szkoły i dowolnym etapie kształcenia, pedagogika resocjalizacyjna i pedagogika społeczna z pracą socjalną realizują praktykę w wymiarze 30 godzin zegarowych w wybranej placówce zgodnie ze specjalnością;
    • w ramach III semestru praktykę w wymiarze 120 godzin zegarowych, w tym 60 godzin w przedszkolu i 60 godzin w szkole podstawowej – dotyczy specjalności: pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna oraz pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna i terapia pedagogiczna. Pozostałe specjalności: pedagogika szkolna i doradztwo zawodowe realizuje praktykę w wymiarze 120 godzin zegarowych, w tym: 60 godzin w szkole, w której zatrudniony jest pedagog szkolny lub nauczyciel wyznaczony do tych zadań oraz 60 godzin w szkole, w której zatrudniony jest doradca zawodowy lub inny nauczyciel realizujący jego zadania lub w innej placówce zatrudniającej doradcę zawodowego, pedagogika resocjalizacyjna i pedagogika społeczna z pracą socjalną realizują praktykę w wymiarze 120 godzin zegarowych w wybranej placówce zgodnie ze specjalnością.
  3. Łączny wymiar praktyki na II stopniu Pedagogiki wynosi 150 godzin zegarowych. Punkty ECTS wliczane są do semestru II i III.
  4. Studenci studiów drugiego stopnia, którzy w MWSE i na innych uczelniach ukończyli w ramach pierwszego stopnia studiów kierunek Pedagogika, w ramach specjalności: Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna, Pedagogika przedszkolna i wczesnoszkolna i terapia pedagogiczna, Pedagogika resocjalizacyjna lub Pedagogika społeczna z pracą socjalną (ale również inne specjalności), Pedagogika szkolna i doradztwo zawodowe, jeśli udokumentują, iż zrealizowali praktykę w przedszkolu lub w szkole podstawowej, a także w placówce zgodnej z realizowaną specjalnością) są zwolnieni z praktyki realizowanej na II semestrze studiów w wymiarze 30 godzin zegarowych i realizują praktykę w wymiarze 120 godzin w ramach semestru III. Pozostali studenci realizują praktykę wyrównawczą w trakcie semestru: pierwszego, drugiego lub trzeciego, w wymiarze 30 godzin zegarowych na wybranym przez siebie semestrze (w tym 15 godzin w przedszkolu i 15 godzin w szkole podstawowej w klasach I – III lub 30 godzin w wybranej placówce zgodnie ze specjalnością.)
  5. Punkty ECTS za praktykę wyrównawczą wliczane są do semestru, w którym praktyka została zrealizowana i zaliczona.
  6. Organizacją praktyk zajmuje się Dziekanat właściwego Wydziału MWSE w Tarnowie, zwany dalej Dziekanatem. Do jego zadań należy prowadzenie bieżącej dokumentacji związanej z przygotowaniem i zaliczeniem praktyk, sporządzanie umów o organizację praktyk, skierowań na praktyki – jeśli wymaga tego placówka przyjmująca na praktykę, wydawanie dzienników praktyk oraz arkuszy oceny efektów kształcenia osiągniętych na praktyce.
  7. Dziennik praktyk jest własnością studenta.
  8. Podstawą odbywania praktyki jest umowa zawarta z zakładem pracy (załącznik 1), w którym praktyka będzie organizowana, indywidualny program praktyki studenta MWSE w Tarnowie (załącznik 2), dziennik praktyk oraz arkusz oceny efektów kształcenia osiągniętych na praktyce (załącznik 3).
  9. Warunkiem otrzymania dziennika praktyk oraz arkusza oceny efektów kształcenia jest przedstawienie przez studenta umowy o organizację praktyki oraz indywidualnego programu praktyki studenta MWSE w Tarnowie, uwzględniającego specyfikę placówki. Indywidualny program praktyki studenta MWSE w Tarnowie przygotowuje placówka, w której student będzie odbywał praktykę.
  10. Zakres czynności wykonywanych przez studenta w ramach odbywanej praktyki określa – zgodnie z przygotowanym indywidualnym programem praktyki studenta MWSE w Tarnowie – przedstawiciel zakładu pracy, w którym praktyka jest organizowana. W pozostałych kwestiach student podlega określonym przepisom prawnym regulującym dyscyplinę pracy w danym zakładzie.
  11. Zaliczenia praktyki dokonuje dziekan lub prodziekan na podstawie przedstawionej dokumentacji.
  12. Praktyki powinny być zaliczone w ciągu 14 dni od daty ich zakończenia.
  13. Zaliczenie praktyki jest koniecznym i niezbędnym warunkiem zaliczenia studiów, zgodnie z obowiązującym planem studiów i programem kształcenia. Za zaliczenie praktyki przyznawane są punkty ECTS.
VI. Inne formy zaliczenia praktyki
  1. Dziekan może uznać zaliczenie praktyki studenta i zwolnić go z obowiązku jej odbywania, jeżeli student udokumentuje doświadczenie zawodowe lub staż, które odpowiadają określonemu w regulaminie programowi praktyki.
  2. O zwolnienie z obowiązku odbywania praktyk mogą ubiegać się studenci, którzy w trakcie studiów:
    a) są lub byli zatrudnieni w ramach stosunku pracy lub na podstawie umowy cywilnoprawnej przez okres odpowiadający określonemu w regulaminie wymiarowi praktyk,
    b) uczestniczą lub uczestniczyli w stażach przez okres odpowiadający określonemu w regulaminie wymiarowi praktyk.
  3. Charakter wykonywanej przez studenta pracy, o której mowa w pkt. 2, musi być zgodny z kierunkiem studiów oraz wybraną specjalnością.
  4. Student ubiegający się o zwolnienie z obowiązku odbycia praktyki winien złożyć pisemny wniosek w tej sprawie w Dziekanacie wraz dokumentami potwierdzającymi rodzaj i charakter wykonywanej pracy czas jej trwania (np. zaświadczenie o zatrudnieniu, uwierzytelnioną kopię dokumentu potwierdzającą odbycie stażu).
  5. Jeżeli z przedstawionego dokumentu nie wynika jaki charakter ma lub miała wykonywana przez studenta praca, dziekan lub prodziekan może zażądać przedstawienia dodatkowo innego stosownego dokumentu, stwierdzającego charakter wykonywanej przez studenta pracy (np. potwierdzonego przez pracodawcę zakresu obowiązków zatrudnionego studenta).
  6. Decyzję w sprawie zwolnienia studenta z obowiązku odbycia praktyki podejmuje dziekan lub prodziekan.
  7. W uzasadnionych przypadkach student może starać się o indywidualny tryb odbywania praktyki. Decyzję w tej sprawie podejmuje dziekan lub prodziekan. Indywidualny tryb odbywania praktyki nie może być krótszy niż minimum przewidziane dla kierunku Pedagogika.
  8. Praktyka odbyta przez studenta poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej (na podstawie umowy zawartej z MWSE, zgodna z planem praktyk dla studentów MWSE) zostaje zaliczona przez Dziekana. W tym przypadku student jest zwolniony z realizacji praktyki w placówkach na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.
VII. Postanowienia końcowe
  1. Uczelnia nie ponosi żadnych kosztów związanych z odbywaniem praktyki.
  2. Praca studenta odbywającego praktykę ma charakter nieodpłatny.
  3. W przypadku, gdy organizator praktyki zdecyduje o możliwości otrzymania przez studenta wynagrodzenia z tytułu pracy wykonywanej w trakcie odbywania praktyki, stosowna umowa zawierana jest pomiędzy organizatorem praktyki a studentem, bez pośrednictwa Uczelni.
  4. Student zobowiązany jest do wykupienia w okresie odbywania praktyki ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej oraz od następstw nieszczęśliwych wypadków. Dokument potwierdzający ubezpieczenie jest załącznikiem do umowy o praktykę.
  5. Uczelnia ma prawo zakończyć odbywanie praktyk przez studenta przed terminem, w przypadku:
    a) naruszenia przez studenta dyscypliny pracy lub porządku pracy przyjętego u organizatora praktyki,
    b) braku ubezpieczenia się od odpowiedzialności cywilnej i od następstw nieszczęśliwych wypadków na okres trwania praktyki.
  6. W sprawach nieuregulowanych w niniejszym regulaminie stosuje się Regulamin studiów MWSE w Tarnowie.
  7. Regulamin wchodzi w życie z dniem 16 grudnia 2016 roku.